Kur fëmijët largohen nga shtëpia prindërore (p.sh. për të studiuar, për të punuar) dhe prindërit, pas një kohe të gjatë, jetojnë përsëri vetëm, fillon një fazë e re në ciklin e jetës familjare, sistemi i familjes kalon në fazën e folesë së zbrazët.

Termi “fole e zbrazët” i referohet kësaj periudhe kur prindërit ndahen nga fëmijët e tyre. Sindroma e folesë së zbrazët përshkruan ndjenjat e përziera të prindërve për ndarjen e tyre nga fëmija dhe ndjenjat e humbjes, shqetësimit dhe zhgënjimit të përjetuar kur “foleja është bosh” (Grover & Dang, 2013).

Ky tranzicion sjell rregullime në dinamikën ndërmjet anëtarëve të tij dhe ndryshime në sistemin e familjes. Kështu, rolet e anëtarëve të familjes riformësohen dhe identiteti i familjes ndryshon. Kjo do të thotë që fëmijët po bëhen më të pavarur, duke shpenzuar më pak kohë me prindërit e tyre dhe prindërit nga ana tjetër po përpiqen të menaxhojnë që tani kanë më pak kontroll mbi fëmijët e tyre dhe po kërkojnë mënyra për të rishpikur rolin e tyre si prindër, si prindër të fëmijët e rritur më gjatë.

Gjatë periudhës së folesë së zbrazët, prindërit kanë ndjenja të përziera për ndarjen e fëmijës së tyre. Nga njëra anë, ata e kuptojnë se ky moment është i rëndësishëm për pavarësinë e fëmijës, por nga ana tjetër, ndjejnë një shqetësim dhe zhgënjim të fortë, sepse mendojnë se roli i tyre si prindër po dobësohet. Duke marrë parasysh se rritja e fëmijëve të tyre ka qenë një nga prioritetet e tyre në vitet e fundit, ata tani e kanë të vështirë të kuptojnë se roli i tyre prindëror po ndryshon (Grover & Dang, 2013).

Kështu, ndryshimet në rolin prindëror ndikojnë edhe në identitetin e prindit, pasi ky rol është pjesë përbërëse e identitetit të tij. Në të njëjtën kohë, fakti që fëmija largohet nga shtëpia është një tregues për prindërit se ata vetë janë duke u rritur dhe kjo shpesh ngre shqetësime të brendshme ekzistenciale (Dennerstein, Dudley & Guthrie, 2002).

Foleja e zbrazët krijon tek prindi ndjenjën e humbjes dhe ndarjes. Ata gradualisht e kuptojnë se jeta e tyre e përditshme ka ndryshuar. Kjo do të thotë se ata e kanë të vështirë të organizojnë jetën e tyre të përditshme pa përfshirë fëmijën e tyre në të (Grover & Dang, 2013). Për këtë arsye shumë herë, sidomos në periudhën e parë të ndarjes, prindi kalon kohë vetëm në dhomën e fëmijës.

Këto ndryshime, si në nivel individual, ashtu edhe në nivel sistemi, kanë një ndikim të drejtpërdrejtë në marrëdhëniet e çiftit. Me largimin e fëmijëve nga sistemi familjar, partnerët kanë më shumë kohë për njëri-tjetrin dhe përballen me njëri-tjetrin. Shpesh në këtë çast lindin probleme në marrëdhënie. Kështu, çifti, gjatë periudhës së foleve bosh, përjeton disa tensione apo çarje në komunikim. Partnerët përpiqen të ripërcaktojnë veten në raport me njëri-tjetrin dhe të gjejnë më ekuilibrin e tyre në çift. Sipas hulumtimeve, një numër i madh çiftesh raportojnë kënaqësi të ulët martesore kur “foleja është bosh”. Prandaj është e kuptueshme që ndryshimet në dinamikën e familjes sjellin ndryshime në ekuilibrin e sistemit, gjë që reflektohet edhe në marrëdhëniet individuale të anëtarëve të familjes, si dhe në mënyrën se si dy partnerët e përcaktojnë njëri-tjetrin, kur ” foleja është bosh” (Dennerstein, Dudley & Guthrie, 2002).

Përveç ndjenjës së humbjes dhe shqetësimit të shkaktuar nga ndarja e fëmijëve, foleja e zbrazët mund të jetë një mundësi për më shumë kohë për çiftin, të cilën ata mund ta shfrytëzojnë për t’u fokusuar pas një kohe në marrëdhënien e tyre si dhe në interesat e tyre. Gjatë kësaj periudhe prindi ka më shumë kohë për t’u marrë me interesat e tij, me ndjekjet e tij personale dhe për t’i kushtuar kohë vetes. Është, pra, një mundësi për shoqëri dhe një mundësi për të ndjekur interesa që mund të jenë lënë mënjanë gjatë rritjes së fëmijëve. Kështu, kërkimet e reja dhe një marrëdhënie e dashur martesore lehtësojnë shqetësimin e folesë së zbrazët.

Është e rëndësishme që të dy partnerët të ndajnë ndjenjat dhe shqetësimet e tyre për këtë tranzicion (Dennerstein, Dudley & Guthrie, 2002). Është mirë që ata të mos i largojnë ndjenjat e tyre, por t’i ndajnë ato dhe të flasin për to. Gjithashtu i rëndësishëm është kontributi i teknologjisë në menaxhimin e folesë së zbrazët pasi u mundëson anëtarëve të familjes të kontaktojnë dhe të kalojnë distancën.

Pra, mund të thuhet se foleja e zbrazët është një fazë evolucionare, në kuadrin e ciklit jetësor të familjes, duke konfirmuar se familja ka një dinamikë dhe nuk qëndron kurrë në vend, por ndryshon. Me fjalë të tjera, ndodhin ndryshime që sigurojnë unitetin e saj.

Bibliografia:

Dennerstein, L., Dudley, E., &Guthrie, J. (2002). Empty nest or revolving door ? A prospective study of women ’ s quality of life in midlife during the phase of children leaving and re-entering the home. Psychological Medicine, 32, 545–550.

Grover, N., & Dang, P. (2013). Empty Nest Syndrome vs Empty Nest Trigger: Psychotherapy Formulation Based on Systemic Approach – A Descriptive Case Study. PsychologicalStudy, 58(3), 285–288. http://doi.org/10.1007/s12646-013-0207-9

Burimi: https://www.verywellfamily.com
Përgatiti: Fon Ilia, Psikolog Klinik – Holistic Coach
CEO – Institute of Body Language Albania