Nëse mësojmë t’i trajtojmë situatat tona në një mënyrë të shëndetshme, ka vend të mjaftueshëm për t’i kushtuar vëmendjen dhe energjinë tonë njerëzve të tjerë. Vetëm atëherë mund të shprehim mirësinë tonë ndaj atyre që na rrethojnë.

Nëse dështojmë në diçka, shumë prej nesh përdorin një zë të brendshëm kritik që na ndëshkon dhe na lëndon. Ai zë kritik në kokën tonë është një zë me pak (nëse ka) dashamirësi. Ai nuk ka fare dhembshuri. Mund të na dekurajojë, të na bëjë të ndihemi fajtorë apo edhe të na shkaktojë ankth.

Ky zë kritik mund të shkaktojë konflikte të brendshme, për shembull sepse ne nuk jemi mjaftueshëm të mirë sipas këtij zëri: Zëri vetëkritik nxjerr në pah hendekun midis asaj që mendojmë se jemi dhe atyre që mendojmë se duhet të jemi. Kjo mund të çojë në ndjenja negative si faji (sepse nuk jemi mjaftueshëm të mirë) ose me frikë (sepse nuk mund të kënaqemi kurrë aq sa duhet), me zhgënjim, etj.

Për shkak të këtij zëri kritik, ne mund të humbasim lehtësisht veten në një cikël shkatërrues të ndjenjave dhe mendimeve të fajit. Pra, pa dhembshuri apo dashamirësi potenciali për konflikt është mjaft i lartë.

Më shumë dhembshuri mund të na ndihmojë të jemi më të dashur dhe të sjellshëm me veten. Në këtë mënyrë, ne kemi më pak gjasa të kapemi në një spirale emocionale negative dhe kështu të përjetojmë më pak emocione negative. Më shumë dhembshuri mund të na ndihmojë gjithashtu t’i shohim gjërat që ndodhin nga një këndvështrim më pozitiv.

Zëri kritik thotë: “Çfarë nuk shkon me mua? Si mund ta lejoj këtë që të ndodhë?” Ndërsa zëri empatik është i sjellshëm, i kujdesshëm dhe i pranon gjërat ashtu siç janë dhe dëshiron që të mos ekzistojë asnjë dhimbje. Kështu ai thotë: “Ajo që ndodhi, ndodhi. Ti je njeri, si gjithë të tjerët. Është një mësim tjetër qw mësove, herën tjetër do t’i provoj gjërat ndryshe.” Dhembshuria hap derën për të parë një përvojë në dritën e saj të ndritshme. anën.

Për shkak se nuk jemi më të bllokuar në një cikël mendimesh dhe ndjenjash negative, mund të fillojmë të shohim se çdo dështim mbart me vete edhe mundësinë e suksesit. Ne gjithmonë mund të mësojmë nga gjërat që kemi bërë, të drejta dhe të gabuara. Çdo moment është një moment tjetër për të filluar përsëri. Në vend që të jemi dash-kurban, dhembshuria na ndihmon të falim veten dhe të shkojmë një hap më pranë vetëdijes.

Në vend që të shqetësohemi dhe të harrojmë, mund ta lëmë të shkojë, duke u fokusuar me dashuri në atë që ka vërtet rëndësi. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se duhet të heqim qafe zërin kritik. Por edhe këtë zë kritik mund ta takojmë me dashuri dhe dhembshuri, sepse është edhe i dobishëm për ne.

Hulumtimet kanë treguar se njerëzit që kanë më shumë dhembshuri për veten ndihen më pak të dëshpëruar, më pak të frikësuar, kanë vetëbesim më të lartë dhe kanë më shumë vetë-efikasitet sesa njerëzit që kanë vetëdhembshuri të ulët (Iskender, 2009; Leary, Tate, Adams, Allen & Hancock, 2007, Neff, 2003, Neff, Hsieh, & Dejitterat, 2005, Neff, Kirkpatrick dhe Rude, 2007).

Një studim nga Carson dhe kolegët (2005) tregoi se pacientët me dhimbje kronike që ndoqën një program dashurie dhe vetë-dhembshurie për 8 javë ku raportuan dukshëm më pak dhimbje dhe ankth krahasuar me pacientët që morën trajtim të zakonshëm.

Një seri tjetër studimesh nga Baker dhe McNulty (2011) treguan se dhembshuria për veten lidhet me motivim më të lartë për të korrigjuar gabimet ndërpersonale dhe për të zgjidhur problemet në mënyrë konstruktive. Për më tepër, rritja e dhembshurisë për njerëzit redukton në mënyrë dramatike tendencën për të kërkuar hakmarrje (Condon & Desteno, 2010).

Gjithashtu nuk duhet të harrojmë se, është mjaft e vështirë të kuptojmë ndjenjat e njerëzve të tjerë nëse nuk i tolerojmë të njëjtat ndjenja (dëshpërim, frikë, dështim, turp) brenda vetes. Si duhet t’u kushtojmë vëmendjen tonë të plotë të tjerëve kur mund të zhytemi në luftën tonë të brendshme?

Nëse mësojmë t’i trajtojmë situatat tona në një mënyrë të shëndetshme, ka vend të mjaftueshëm për t’i kushtuar vëmendjen dhe energjinë tonë njerëzve të tjerë. Vetëm atëherë mund të shprehim mirësinë tonë ndaj atyre që na rrethojnë.

Dhembshuria dhe ndërgjegjja
Dhembshuria dhe ndërgjegjja janë të lidhura ngushtë. Mindfulness përdor fuqinë e vëmendjes, ndërsa dhembshuria përdor fuqinë e lidhjes. Vetëdija është ndërgjegjësimi i momentit të tanishëm. Është aftësia për të ndjerë dhimbjen tonë, për ta lejuar atë dhe për ta pranuar atë.

Në vend që të rrëmbehem nga historitë automatike që krijoj na hiqen nga mendja (“Pse gjithë kjo dhimbje. Nuk e dua më këtë” etj.), krijojmë hapësirë. Hapësira e krijuar nga ndërgjegjja mund të “mbushet” me dhembshuri. Sa herë që jemi të hapur dhe të vetëdijshëm për ndonjë vështirësi, është më e lehtë t’i qasemi me dhembshuri. Në një situatë të tillë bëhet më e lehtë të pranojmë veten ashtu siç jemi.

Vetëdija mund të na ndihmojë gjithashtu të përjetojmë me vetëdije përfitimet e praktikimit të dhembshurisë. Çfarë ndiejmë kur i qasemi dhimbjes sonë ose dhimbjes së të tjerëve me dhembshuri? Vetëdija mund të na ndihmojë të kuptojmë qëllimet e vërteta të dhembshurisë. Disa gjeste mund të duken të dhembshur, por mund të kenë qëllime egoiste nga poshtë.

Bibliografia:
Cialdini, R. B., Brown, S. L., Lewis, B. P., Luce, C., & Neuberg, S. L. (1997). Reinterpreting the empathy-altruism relationship: When one into one equals oneness. Journal of Personality and Social Psychology, 73, 481–494.
Condon, P., & DeSteno, D., (2011). Compassion for one reduces punishment for another. Journal of Experimental Social Psychology, 47, 698–701.
Iskender, M. (2009). The relationship between self-compassion, self-efficacy, and control beliefs about learning in Turkish university students. Social Behavior and Personality, 37, 711–720.
Neff, K. D. (2003). Development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and Identity, 2, 223–250.
Neff, K. D.,Kirkpatrick, K. L., & Rude, S. S. (2007). Self-compassion and adaptive psychological functioning. Journal of Research in Personality, 41, 139–154.
Leary, M. R., Tate, E. B., Adams, C. E., Allen, A. B., & Hancock, J. (2007). Self-compassion and reactions to unpleasant self-relevant events: The implications of treating oneself kindly. Journal of Personality and Social Psychology, 92, 887– 904.

Burimi: psychologynow.gr
Përgatiti: Fon Ilia, Psikolog Klinik – Holistic Coach
CEO – Institute of Body Language Albania