Një hulumtim i ri ka zbuluar se vetëdëmtimi i ka rrënjët në emocione të forta dhe se të rinjtë përdorin vetëlëndimin për të shprehur ndjenjat që mendojnë se duhet t’i fshehin.
Vetëdëmtimi përkufizohet si dëmtim i qëllimshëm i vetvetes, por pa qëllimin për të vrarë veten. Gjetjet e sondazhit tregojnë se afërsisht 17% e adoleshentëve lëndojnë veten me qëllim. Vajzat kanë më shumë gjasa të fillojnë të vetëdëmtohen në moshë më të re dhe të përdorin forma më të rënda të vetëdëmtimit. Djemtë kanë më shumë gjasa të lëndohen kur janë nën ndikimin e drogës ose alkoolit në një mjedis social.
Një përmbledhje e re sistematike e publikuar vështron arsyet specifike pse të rinjtë vetëdëmtohen. Studiuesit nga Norvegjia grumbulluan të dhëna nga 20 studime të vetëdëmtimit tek adoleshentët për të zbuluar se çfarë i shtyn të rinjtë të vetëdëmtohen.
Gjetjet tona të reja tregojnë se të rinjtë përdorin vetëlëndimin për të shprehur ndjenjat që mendojnë se duhet t’i fshehin, tha autorja kryesore e studimit Line Indrevoll Stanicke, një psikologe në Universitetin e Oslos. Vetëlëndimi bëhet një mënyrë për të ndarë ato ndjenja të vështira, të cilat ata besojnë se nuk mund të shprehen me fjalë. Kur adoleshentët mendojnë se shoqëria nuk dëshiron të dëgjojë për ndjenja ose përvoja të vështira, ata mund të kërkojnë mjete të tjera për t’i shprehur ato, si për shembull trupat e tyre.
Katër arsyet kryesore pse adoleshentët dëmtojnë veten
1. Të rinjtë besojnë se vetëlëndimi u jep lehtësim vështirësive të tyre emocionale. Ata e përshkruajnë vetëlëndimin si një mjet të dobishëm për t’u ndjerë më mirë me veten, për t’u ndjerë të gjallë ose për të ndihmuar në gjenerimin e emocioneve pozitive.
2. Analistët gjetën një model të adoleshentëve që përpiqeshin të shmangnin ose përpiqeshin të kontrollonin emocionet negative si zemërimi dhe zhgënjimi.
3. Ata zbuluan se disa adoleshentë vetëdëmtohen për të përballuar ndjenjat që mendojnë se njerëzit e tjerë nuk do t’i pranojnë ose për të mbrojtur të tjerët nga ndjenjat e tyre negative.
4. Vlerësuesit zbuluan se disa të rinj përdorin vetëlëndimin si një mënyrë për t’u lidhur me të tjerët. Shpesh të rinjtë që vetëdëmtohen hyjnë në internet dhe mendojnë se kanë gjetur njerëz që i kuptojnë. Lidhur me këtë, disa të rinj vetëdëmtohen si thirrje për ndihmë.
Janis Whitlock, shkencëtar kërkimor në Qendrën Bronfenbrenner për Kërkime Ndërdisiplinore dhe Drejtor i Programit Kërkimor Cornell për Vetëdëmtimin dhe Rehabilitimin, thotë se rishikimi i ri ofron vërtetim të rëndësishëm për idenë se të rinjtë që vetëdëmtohen po e bëjnë këtë për t’u ndjerë më mirë.
Për shumë të rinj, vetëlëndimi është një mënyrë për të rifituar ekuilibrin ose për t’u lidhur me të tjerët, thotë ajo. Është një ide e gabuar që të rinjtë që vetëdëmtohen duan t’i japin fund jetës.
Burimi: psychologytoday.com
Studimi: How Do Young People Understand Their Own Self-Harm? A Meta-synthesis of Adolescents’ Subjective Experience of Self-Harm
Përgatiti: Fon Ilia, Psikolog Klinik – Holistic Coach
CEO – Institute of Body Language Albania

